– 150-нән ашыу халыҡ вәкилдәре быуаттар буйына татыу һәм дуҫ йәшәгән Башҡортостан өсөн хәүефкә ҡаршы тороу, милләт-ара һәм конфессия-ара конфликттарҙы ҡуҙғатыу мәсьәләләре власть органдары һәм йәмәғәтселек лидерҙары эшенең мөһим йүнәлештәренең береһе булырға тейеш. Был айырыуса хәҙер, махсус хәрби операция шарттарында мөһим, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Радий Хәбиров.
Ултырышта һүҙ республикала сит ил граждандары менән эшләү хаҡында барҙы, тип яҙа "Республика Башкортостан". Башҡортостан башлығының ижтимағи-сәйәси үҫеш буйынса идаралығы начальнигы, советтың яуаплы секретары Алексей Дербеко хәбәр итеүенсә, сит ил граждандары араһында дини экстремизмды иҫкәртеү һәм традицион ҡиммәттәрҙе пропагандалау буйынса мәғлүмәт эше көсәйтелгән. Милләт-ара һәм конфессия-ара мөнәсәбәттәр мониторингы алып барыла.
Тәтешле районының Яңы Тәтешле ауылындағы мәҙәниәт йортон реконструкциялау һәм унда Удмурт тарихи-мәҙәни үҙәген урынлаштырыу мөһим проекттарҙың береһе булды. Республикала бөтәһе 25 тарихи-мәҙәни үҙәк – Халыҡтар дуҫлығы йорто филиалы бар.
– Башҡа тарихи-мәҙәни үҙәктәр төҙөү буйынса ла пландар бар. Был эште дауам итәсәкбеҙ, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Радий Хәбиров.
Мәҙәниәт министрлығының гуманитар тикшеренеүҙәр үҙәге директоры Марат Мәрҙәнов һүҙҙәренсә, Башҡортостан сит илдәрҙән мәғлүмәт һөжүменә дусар булған төбәктәр иҫәбенә инә.
– Көнбайыш структуралары этноконфессиональ көн тәртибен ҡаҡшатыуға баҫым яһай. Был йәһәттән илдең күп милләтле төбәктәре бөгөн ғәйәт ҙур көсөргәнеш кисерә. Шул уҡ ваҡытта власть органдарының хәүефкә ҡаршы һөҙөмтәле эш алып барыуын билдәләү мөһим. Был республикала конфликтҡа тиклемге хәлдәр һанын бер нисә тапҡырға кәметергә мөмкинлек бирҙе, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды үҙәк етәксеһе.
Дөйөм алғанда, тикшеренеүҙәр һөҙөмтәләре буйынса, конфессия-ара һәм милләт-ара мөнәсәбәттәр өлкәһендәге хәл тотороҡло ҡала.
– Рәсәй ҡануниәтен боҙоусыларға ҡарата беҙ тиҙ арала тейешле саралар күрәсәкбеҙ, шул иҫәптән административ һәм енәйәт яуаплылығына тарттырыу, – тип билдәләне Радий Хәбиров.
Республикала шулай уҡ фейктарҙы кире ҡағыу буйынса ҙур эш алып барыла, тип хәбәр итте Башҡортостан Башлығының социаль коммуникациялар буйынса идаралығы начальнигы Дмитрий Черенков.
– Беҙ аңлатмалы материалдар баҫтырабыҙ, фактик тикшереү үткәрәбеҙ. Беҙҙең эш һөҙөмтәһе-505 кире ҡағылған фейк, шул иҫәптән 40 милләт-ара мөнәсәбәттәр һәм алты конфессия-ара мөнәсәбәттәр темаһына, – тине ул.
Рәсәй Президенты ҡарамағындағы милләт-ара мөнәсәбәттәр буйынса совет эксперты, дәүләт идара итеү университетының милләт-ара дуҫлыҡты һәм гражданлыҡты нығытыу ғилми-белем биреү һәм проект үҙәге директоры Кантемир Хуртаев һүҙҙәренсә, төп мәғлүмәт һөжүме объекты булып йәштәр тора.
– Бындай хәүефте иҫкәртеү өсөн мәктәптәрҙә, колледждарҙа һәм юғары уҡыу йорттарында мәғлүмәт һәм рухи хәүефһеҙлек темаһына республика диктанты үткәрергә тәҡдим итәбеҙ. Йәштәр сәйәсәте министрлығы менән берлектә республика йәштәрендә тәнҡитле фекерләүҙе үҫтереү буйынса тағы 15 тренинг үткәрергә планлаштырабыҙ, – тип аңлатты ул.
Шулай уҡ МХО яугирҙәренә тураһында "Геройҙар үлмәй" проектын һәм "Бергә Еңдек" акцияһын башларға тәҡдим ителә.
– Яҡшы башланғыстар. Беҙ бының менән ниндәйҙер кимәлдә шөғөлләнәбеҙ. Йәштәр менән эшләүҙә инфраструктураны яйға һалырға кәрәк. Мәҫәлән, беҙҙең мәктәптәрҙә тәрбиә эше буйынса кәңәшселәр эшләй, әммә уларҙың күбеһен үҙҙәрен уҡытырға кәрәк. Яҡын арала юғары һәм урта махсус уҡыу йорттарының тәрбиәүи эше буйынса урынбаҫарҙарын йыясаҡбыҙ, улар өсөн уҡытыу семинары үткәрәсәкбеҙ, – тип билдәләне Радий Хәбиров.
Сит ил студенттарын социализациялау буйынса әүҙем эш юғары уҡыу йорттарында алып барыла. Был тел һәм мәҙәни яраҡлашыу, хоҡуҡ боҙоуҙарҙы иҫкәртеү, балаларҙы фәнни проекттарға, спорт турнирҙарына һәм күмәк сараларға йәлеп итеү.
– Беҙгә уҡырға һәм эшләргә килгәндәрҙе хуплайбыҙ. Республика иҡтисады өсөн намыҫлы эшләргә теләгән һәм белгән кешеләр, шул иҫәптән сит илдәрҙән белгестәр кәрәк. Бөгөн күп төбәктәрҙә мигранттарҙың хеҙмәт эшмәкәрлеген сикләүгә йүнәлтелгән саралар күрелә. Беҙ бындай сараларҙың береһен дә күрмәнек. Әммә иҡтисад мәнфәғәттәре һәм ижтимағи-сәйәси тотороҡлолоҡ араһында һайлау булһа, һис шикһеҙ, мин һуңғыһын һайлармын. Беҙ төрлө милләт һәм дин кешеләренә ихтирам менән ҡарайбыҙ, әммә йәнә шуны һыҙыҡ өҫтөнә алам: әгәр беҙ мигранттар яғынан ауыр енәйәттәр менән осраша башлаһаҡ, был йәһәттән ҡарарҙарҙы тиҙ ҡабул итәсәкмен, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Радий Хәбиров.
Ултырыш аҙағында төбәк етәксеһе совет ағзаларына конструктив фекер алышыу өсөн рәхмәт әйтте һәм дәүләт наградаларын тапшырҙы.
Фото: Башҡортостан Башлығы сайтынан.