Электр самокаттарында шәп ҡыуыусыларҙы нисек туҡтатырға?

Электр самокаттары менән хәүефһеҙ ҡулланыу, ниндәй ҡағиҙәләрҙе белергә һәм үтәргә кәрәклеге, шулай уҡ Өфөлә индерергә планлаштырылған яңы көйләү саралары хаҡында "Молодежная газета" баҫмаһының Эске эштәр министрлығының дәүләт Автоинспекцияһы Идаралығының пропаганда буйынса инспекторы Иван ШИРЯЕВ менән әңгәмәһен тәҡдим итәбеҙ.

- Сер түгел - электросамокат йөрөтөүселәрҙең барыһы ла юлдарҙа һаҡ түгел, ә күптәр үҙҙәрен йәйәүлеләр тип һанай һәм үҙҙәрен шулай тота. Ысынлап та, уларҙың Юл хәрәкәте ҡағиҙәләрендәге статусы нисек билдәләнә?

- Ғәмәлдәге ҡағиҙәләр буйынса электр самокатында кеше йәйәүлегә тиңләштерелә. Әммә был теләһә ҡайһы урында йөрөргә мөмкин тигәнде аңлатмай. Махсус урындарҙа ғына хәрәкәт итергә рөхсәт ителә: велосипед юлдары, тротуарҙар (тыйыу билдәләре булмаһа), шулай уҡ йәйәүлеләр зонаһы. Айырыуса шуны иҫтә тотоу мөһим, автомобиль өсөн юл билдәһе булған магистралдәрҙә СИМ-дарҙы (индивидуаль мобильлек сараларын) ҡулланыу бөтөнләй тыйыла.

- Йәш сикләүҙәренә бәйле хәлдәр нисек? Балалар, үҫмерҙәр һәм өлкәндәр ҡайҙа йөрөй ала?

- Бында категориялар аныҡ билдәләнгән. 7 йәшкә тиклем бала самокатты өлкәндәр күҙәтеүе аҫтында ғына ҡуллана ала. Был хәүефһеҙлектең төп ҡағиҙәһе. 7 йәштән 14 йәшкә тиклемгеләргә тротуарҙар, велосипед юлдары һәм йәйәүлеләр зонаһы сиктәрендә генә хәрәкәт итергә рөхсәт ителә. 14 йәшкә еткәс кенә юлға сығырға мөмкин, әммә тиҙлек сәғәтенә 60 км-ҙан артмаҫҡа тейеш. Был мөһим, сөнки юл хәрәкәттең йәш ҡатнашыусылары йыш ҡына үҙ мөмкинлектәрен арттырып баһалай.

Бөгөн үҫмерҙәрҙең күңел асыу өсөн ярайһы уҡ ҙур һайлау мөмкинлеге бар. Әммә Юл хәрәкәте ҡағиҙәләре тураһында ябай мәғлүмәттәрҙе лә белмәгәнлектән, бәлиғ булмағандар юлға сыға, һөҙөмтәлә юл-транспорт фажиғәләренә килтереүе ихтимал. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ата-әсәләр, балаға электр самокаттары, скутерҙар һәм башҡа СИМ-дар һатып алып, 16 йәшкә тиклемгеләргә юлға сығыу тыйылғанлығын һәм, моғайын, балаларының ҡайҙа йөрөүен белмәгәндәрен иҫәпкә алмай.

- Беҙ йыш ҡына кешеләрҙең һаҡлау сараларһыҙ йөрөүен күрәбеҙ. Был ни тиклем хәүефле?

- Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, күп кенә ата-әсәләр электросамокат уйынсыҡ түгел, ә үҙ хәүефле булған ҡиммәтле транспорт сараһы икәнен онота. Минималь һаҡланыу саралары мотлаҡ: шлем, тубыҡ һәм терһәк һаҡлағыстар. Бынан тыш, ҡараңғы ваҡытта яҡтылыҡты кире ҡайтарыусы элементтар булырға тейеш. Был тәҡдим генә түгел, ә үҙ именлегең өсөн кәрәк.

- Ҡағиҙәләрҙе боҙған өсөн ниндәй штрафтар ҡаралған?

- Тиҙлекте арттырған йәки Юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙған өсөн 800 һум күләмендә штраф ҡаралған. Әгәр самокатсы транспорттан төшмәйенсә йәйәүлеләр үткәүелен киҫеп үтә икән, бында ла 800 һум штраф һалына. Эскән килеш йөрөтөү өсөн 1500 һум түләргә тура киләсәк. Йәйәүлегә өҫтөнлөк бирмәү 1500 һумдан 2500 һумға тиклем штраф менән янай. Йәйәүленең һаулығына зыян килтереү айырыуса етди боҙоу тип һанала: бында штраф 1500 һумға тиклем тәшкил итергә мөмкин.

- Йыш ҡына ата-әсәләр балаларына самокаттар һатып ала, әммә ҡағиҙәләрҙе аңлатмай. Улар ниндәй яуаплылыҡ тота?

- Балаларҙың именлеге өсөн яуаплылыҡ тап ата-әсәләргә йөкмәтелә. Ата-әсәләр балаларына даими рәүештә хәрәкәт ҡағиҙәләре тураһында иҫкәртергә, хәүефле хәлдәрҙе аңлатырға һәм хәүефһеҙлек сараларының үтәлешен күҙәтергә тейеш. Мәҫәлән, әгәр бала юлға сыҡһа йәки башҡа ҡағиҙәләрҙе боҙһа, ата-әсә яуаплылыҡҡа тарттырылыуы ихтимал.

- Хәҙер бәләкәй мобиллек өсөн махсус инфраструктура - айырым һыҙаттар, парковка зоналары һәм башҡалар булдырыу мөмкинлеге әүҙем ҡарала. Әммә әлегә проблема көнүҙәк булып ҡала, һәм уны хәл итеү өсөн ваҡыт һәм комплекслы ҡараш талап ителә.

- Әгәр самокатсы менән бәрелеш булһа, нимә эшләргә? Ул ҡасҡан хәлдә, енәйәтсене табып буламы?

- Һәр осраҡ буйынса ла бөтә шарттарҙы теркәргә кәрәк: полиция саҡырырға, шаһиттарҙың күрһәтмәләрен йыйырға, фото йәки видео төшөрөргә. Хәҙерге видеокүҙәтеү системалары енәйәтсенең шәхесен уның ваҡиға урынынан ҡасып киткән хәлдә лә асыҡларға мөмкинлек бирә. Шуға күрә бындай осраҡтарҙы иғтибарһыҙ ҡалдырмау мөһим.

- Был проблеманы нисек комплекслы хәл итергә мөмкин?

- Бында ҡағиҙәләрҙе ҡәтғиләштереүҙән генә мәсьәләне хәл итеп булмай. Бәләкәй мобиллек өсөн хәүефһеҙ инфраструктура булдырырға кәрәк, мәҫәлән, велосипед юлдары төҙөргә һәм парковка зоналарын ойошторорға. Параллель рәүештә самокат ҡулланыусылар араһында хәүефһеҙлек ҡағиҙәләре тураһында хәбәрҙарлыҡ арттырыу өсөн мәғрифәтселек эше алып барырға кәрәк. Был алым ғына яңы транспорт төрөнөң уңайлылығы һәм хәрәкәттә ҡатнашыусыларҙың хәүефһеҙлеге араһында баланс табырға мөмкинлек бирә.

Нисек итеп электр самокаттарын бөтәһе өсөн дә хәүефһеҙ итергә? Был проблема ысынлап та комплекслы ҡараш талап итә. Тыйыу саралары ғына етмәй. Өфө властары аҙ хәрәкәтсәнлек саралары өсөн махсус инфраструктура - бүленгән һыҙаттар һәм парковка зоналары булдырыу өҫтөндә эшләй. Әммә әлегә был процесс яңы ғына башлана, һәм һәр самокат ҡулланыусы үҙ яуаплылығын аңларға тейеш.

Фото: "МГ".