Бөтә яңылыҡтар
Экология
19 Октябрь 2025, 20:52

Салауат районы үҫеше өсөн туризм өҫтөнлөклө йүнәлеш

Был өлкәлә районда ҙур күләмле проекттар тормошҡа ашырыла

Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте

Салауат районында һуңғы йылдарҙа туризм йылдам үҫешә. Сөнки республикала туризм өлкәһендә һөҙөмтәле дәүләт механизмдары һәм ярҙам саралары булдырылған. Улар тармаҡҡа юғары конкуренция шарттарында әүҙем үҫешергә мөмкинлек бирә.

“Янғантау” геопаркы булдырылып, уның ЮНЕСКО-ның глобаль геопарктар селтәренә инеүе Салауат районында туризм үҫешенә ҙур этәргес бирҙе. Рәсәйҙә беренсе “IDRIS TRAVEL” туристик коворкингы асылды, дүрт ял базаһы, шул иҫәптән ике тирмә кемпингы эшләй. Геопаркка көньяҡтан кергән яҡта тағы бер ҙур тартыу нөктәһе булып Иҙрис мәмерйәһе тора, уның янында “Мәмерйә эргәһендә” кемпингы булдырылды.

БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм министрлығы мәғлүмәте буйынса, “Янғантау” геопаркы биләмәһендә дөйөм инвестициялар күләме 210 миллион һумлыҡ ике өҫтөнлөклө инвестиция проекты тормошҡа ашырыла – “Ҡурай парк” этноглэмпингы һәм “Иркен һулыш” глэмпинг-паркы. Башҡортостандан модулле капиталь булмаған урынлаштырыу сараларын булдырыуға субсидиялар биреү буйынса Рәсәй Иҡтисади үҫеш министрлығы конкурсына 116 инвестиция проекты ебәрелгән, шуларҙың дүртәүһе – “Янғантау” биләмәһендә. Шулай уҡ 2025 йылға “Мәсетле” киҫелешен төҙөкләндереү планлаштырыла.

Башҡортостан Башлығы Радий ХӘБИРОВ: – Геопарк – ул тәү сиратта фәнни, шул уҡ ваҡытта иҡтисади һәм туристик күренеш. Ул уникаль тәбиғәт объекттарын һаҡлау өсөн саралар булдырыу һәм бер үк ваҡытта ҡыҙыҡлы проекттарҙы тормошҡа ашырыуға булышлыҡ итеү менән яҡшы. Йәғни бында хужалыҡ эшмәкәрлеге алып барырға, глэмпингтар төҙөргә мөмкин. Шуға күрә Салауат районы һәм республиканың төньяҡ-көнсығышы өсөн был алдынғы проектты үҫтерергә кәрәк тип иҫәпләйем. Былтыр “Салауат ере” тарихи-мәҙәни комплексын асыу яҡшы һөҙөмтә бирҙе. Ул урындағы халыҡ һәм туристар араһында ҙур һорау менән файҙаланыла. Яҡын киләсәктә “Мәсетле” геологик киҫелеше менән шөғөлләнергә уйлайбыҙ, унда килеүселәр өсөн уңайлы баҫҡыс төҙөргә ниәтләйбеҙ. Туристарға килергә һәм уңайлы ял итергә мөмкинлек биргән башҡа ҙур проекттар ҙа бар. Беҙ тенденцияны күрҙек: биләмәне үҫтерә башлағас, яңы объекттар һәм урындар булдырыусы бизнес шунда уҡ көсәйә. Ошо юлдан барасаҡбыҙ.

Әйтергә кәрәк, Башҡортостандың тағы бер геопаркы – “Торатау” быйыл ЮНЕСКО-ның глобаль геопарктар селтәренә инде.

Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров апрелдә Салауат районына эш сәфәре менән килгәндә Яңы Ҡаратаулы ауылы янында төҙөлгән “Иркен һулыш” глэмпингы менән танышты. Йүрүҙән ярында дөйөм майҙаны 11,6 гектар булған глэмпинг төҙөү буйынса инвестиция проектын “Азатлыҡ – асыҡ курорт” компанияһы тормошҡа ашыра. Бында киләсәктә 46 эш урыны булдырыласаҡ. Инициативаны өҫтөнлөклөләр иҫәбенә индереү мәсьәләһе 2023 йылда “Инвестиция сәғәте”ндә ҡаралды. Эшҡыуарға сауҙа үткәрмәйенсә ҡуртымға ер участкаһы бирелгән, шулай уҡ республика инженер һәм коммуналь инфраструктура булдырыуға сығымдарҙы компенсациялау рәүешендә ярҙам күрһәткән.

Компания директоры Дмитрий Масков һөйләүенсә, глэмпингта бөтәһе 84 урынлыҡ 28 торлаҡ модуле буласаҡ. Шулай уҡ 50 урынлыҡ панорамалы ресторан, йога менән шөғөлләнеү өсөн модуль, Sky Spa тәьҫораттар мунсаһы, инфинити бассейны, йәйге кинотеатр, балалар һәм волейбол майҙансыҡтары, визит-үҙәк төҙөлә. Рәсәйҙә был мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн беренсе глэмпинг буласаҡ. Улар өсөн йыл әйләнәһенә эшләгән “Сикһеҙ мөмкинлектәр өлкәһе” йорто төҙөлә.

Башҡортостанда, шул иҫәптән районда туризмды үҫтереү туристарҙы йәлеп итеп кенә ҡалмай, шулай уҡ урындағы предприятиеларға ярҙам итә һәм төбәктең, муниципалитеттың иҡтисади үҫешенә булышлыҡ итеп, эш урындары ла булдыра.

Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Салауат районы хакимиәте башлығы Марс КАШАПОВ: – Ауыл хужалығы, юл яны сервисы өлкәһендә 17 миллион һумға 4 проектты бойомға ашырыу тамамланды. 188 эш урыны булдырыу менән 25 проектты тормошҡа ашырыу күҙаллана. Салауат Юлаев мәмерйәһе янында 4,5 миллион һум күләмендәге инвестициялар менән “Мәмерйә янында” кемпингы файҙаланыуға тапшырылды. 2024 йылдың 16 июнендә элекке Тәкәй ауылы урынында “Салауат ере” тарихи-мемориаль комплексы асылды. Унда Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров ҡатнашты. Был үҙ архитектураһы, күләме һәм дизайны буйынса заманса алымдары булған уникаль тарихи парк. Яңы Ҡаратаулы ауылы янында “Иркен һулыш” глэмпинг-паркы төҙөлә. Дөйөм инвестиция күләме 180 миллион һум тәшкил итә. Лаҡлы ауылы янында проект хаҡы 30 миллион һумлыҡ “Ҡурай-парк” глэмпингын төҙөү планлаштырыла.
Фото: Айдар Нугаманов
Фото: Айдар Нугаманов
Салауат районы хакимиәте башлығының эшҡыуарлыҡ һәм инвестициялар буйынса урынбаҫары Илшат ХӘСӘНОВ: – 2024 йылда районда 51 “Инвестиция сәғәтендә” дөйөм 830 миллион һумлыҡ 51 проект ҡаралды. 2025 йыл башына беҙҙә 484 бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекты иҫәпләнә. Эшҡыуарлыҡ өлкәһендә 2593 кеше эшләй. Үҙмәшғүл булып 1758 граждан теркәлгән. Районда 524 млн. һум дөйөм суммаға 29 проект тормошҡа ашырыла. Эшҡыуарҙар үҙ проекттарына 182 млн. һумды һалған да инде. 245 млн. һумлыҡ 25 проект буйынса 188 яңы эш урыны булдырыу планлаштырыла. Нигеҙҙә юл буйы сервисы, туризм һәм ауыл хужалығы йүнәлешендә проекттарҙы бойомға ашырыу күҙаллана. 2024 йылда муниципаль программа буйынса 4 кесе эшҡыуарлыҡ субъектына 1 млн. 696 мең һумлыҡ финанс ярҙамы күрһәтелде. Программаны тормошҡа ашырғанда алты яңы эш урыны булдырылды. Быйыл был йүнәлешкә урындағы бюджеттан 3 млн. һум күләмендә финанслау ҡаралған. Беҙ республикаға берлектәге финанслауға ғариза бирәбеҙ. Эшҡыуарҙарыбыҙ грант конкурстарында ҡатнашып, ҙурыраҡ проекттар менән эшләй аласаҡ. Былтыр шәхси эшҡыуар Илфат Исмәғилев республика ярҙамында һәм үҙ иҫәбенә Әлкә ауыл биләмәһенең Иҙрис ауылы янында яҡынса 4 млн. һумға “Мәмерйә эргәһендә” кемпингын төҙөнө. Быйыл туризм буйынса модулле һәм капиталь саралар – глэмпингтар ҡуйыуға республика конкурсына беҙҙең райондан 33 млн. һумға ике проект тәҡдим ителде.
Фото: Айдар Нугаманов
Фото: Айдар Нугаманов
Фото: Айдар Нугаманов
Фото: Айдар Нугаманов
Шәхси эшҡыуар, “Һарыҡ хакимлығы” (“Властелин овец”) контакт зоопаркы хужаһы Рифат ҒӘНИЕВ: – Бөгөн ауылдарҙа эшләргә кеше ҡалманы, йәштәр ҡалаға китә. Халыҡтың күпселеге ер эшкәртмәй, мал аҫрамай. Ауыл хужалығының абруйы төштө. Шуға үҙемә ошо проект ярҙамында йәш быуында аграр тармаҡҡа ҡыҙыҡһыныу арттырыу маҡсатын ҡуйҙым. Әлкә ауылы эргәһендә урынлашҡан беҙҙең зоопаркта ишәктәр, дөйәғоштар, катум, романов, эдильбай тоҡомло һарыҡтар, Альп кәзәләре, йорт ҡуяндары, тауис ҡоштар, урман эте бар. Был әле эштең башы ғына. Пландар ҙур, зоопаркты ла киңәйтәсәкбеҙ, һарыҡтарҙы ишәйтәсәкбеҙ. Дәүләт программаларында ҡатнашып, грант ярҙамын алыуға ла өмөт итәбеҙ.
Фото: Ильфат Исмагилов
Фото: Ильфат Исмагилов

Малаяҙ башҡорт гимназияһы уҡытыусыһы Илфат Исмәғилев йүнселлек менән 2016 йылдан бирле шөғөлләнә. Ул үҙенең бизнесын Йүрүҙән йылғаһы буйына тирмәләр ҡуйып, туристарҙы ҡабул итеүҙән башлай.

– Эшҡыуарлыҡҡа килгәнсе шәхси хужалығымда йорт ҡуяндары үрсетеп ҡараным, аҙаҡ балсыҡтан көршәктәр яһап, һатыуға сығарҙым. Һуңынан районда ҡунаҡхана туризмын үҫтереү буйынса бизнес асырға булдым. Сөнки беҙҙең уҡытыусы ғаиләһенә йәйге отпускы мәлендә ошондай эш менән шөғөлләнеү ҡулай ине. Ҡатыным Алия менән ике тирмә яһап, Йүрүҙән буйына ҡуйып, унда туристарҙы йәлеп итә башланыҡ. Ул урын, тәбиғәте матур булһа ла, ямғырҙар мәлендә еңел автомобиль менән үтеп булмауы сәбәпле, уңайһыҙ ине. Шуға Иҙрис ауылы ситенән ер алып, унда “Шайтан-Көҙәй” тирмәләр комплексын төҙөнөм, – ти Илфат Рифат улы.

Илфат Исмәғилев үҙенең бизнес проектын Салауат районы Хакимиәтендәге “Эшҡыуарлыҡ сәғәте”ндә тәҡдим итә. Бизнес-шериф ярҙамы менән республиканан 4,5 млн. һум аҡса бүленә. Малаяҙ йүнселе үҙенең дә аҡсаһын ҡушып, дөйөм 6 млн. һумлыҡ проектты тормошҡа ашырып, Иҙрис ауылы эргәһендәге аҡлан ситенә туристик коворкинг ултырта. “IDRIS TRAVEL” тип аталған туристик үҙәк 2021 йыл аҙағында асылды. Һуңынан Илфат Рифат улы район хакимиәте ярҙамы менән БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм министрлығы үткәргән конкурста ҡатнашып, уның һөҙөмтәһендә алған дәүләт субсидияһы ярҙамында һәм берлектә финанслау шарттарында үҙ инвестицияһын һалып, “Мәмерйә эргәһендә” кемпинг проектын тормошҡа ашыра. Дөйөм был проектҡа 3,5 млн. һум аҡса йүнәлтелгән. Яңы туристик объект 2024 йылдың яҙында асылды.

Башҡортостанда туризм үҙенсәлекле тәбиғәт һәм мәҙәни мираҫ арҡаһында үҫеш өсөн юғары потенциалға эйә. Республикала туристар йәлеп итеүгә һәм инвестицияларға булышлыҡ иткән яңы туристик объекттар төҙөлөшө әүҙем алып барыла.

Автор: Айдар Нугаманов
Читайте нас